Theo thông tin từ báo Phụ nữ mới, sau những ngày miền Bắc và miền Trung oằn mình trong đợt nắng nóng kỷ lục với nhiệt độ ngoài trời có nơi vượt ngưỡng 40-41°C, một kịch bản thời tiết đầy bất ngờ sắp diễn ra. Đúng vào ngày mùng 1/3 âm lịch sắp tới, đợt không khí lạnh vốn được dân gian gọi là “rét nàng Bân” sẽ chính thức tràn xuống, chấm dứt chuỗi ngày nắng cháy da thịt nhưng cũng đi kèm với những cảnh báo thiên tai nguy hiểm.
Cơn giải nhiệt sau chuỗi ngày “chảo lửa” cực đoan
Suốt một tuần qua, người dân cả nước đã phải trải qua những ngày mùa xuân nhưng nóng bức không khác gì giữa hạ. Đặc biệt tại khu vực Trung Bộ, nắng nóng đã xảy ra trên diện rộng với cường độ đặc biệt gay gắt. Các trạm đo khí tượng từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế liên tục ghi nhận mức nhiệt phổ biến từ 38 đến 40°C, thậm chí có những điểm đo cá biệt đã vượt ngưỡng 41°C. Đi kèm với đó là độ ẩm không khí giảm sâu kỷ lục, chỉ còn khoảng 30-35%, tạo nên cảm giác khô rát và oi nồng khó chịu.
Tuy nhiên, sự chịu đựng này sắp đi đến hồi kết. Theo dự báo mới nhất từ các chuyên gia khí tượng, nắng nóng tại miền Bắc sẽ chỉ duy trì đến hết ngày 14/4, trong khi khu vực Bắc Trung Bộ sẽ kéo dài thêm đến ngày 16/4. Ngay sau đó, một khối khí lạnh từ phía Bắc đang di chuyển xuống sẽ bắt đầu tác động trực tiếp đến nước ta. Đây là đợt không khí lạnh có tính chất đặc biệt, xuất hiện ngay sau một quãng thời gian tích nhiệt quá lớn, báo hiệu sự chuyển giao thời tiết vô cùng khốc liệt.
Cảnh báo hiện tượng xung đột nhiệt và nguy cơ mưa đá diện rộng
Một trong những mối lo ngại lớn nhất trong đợt chuyển mùa này không phải là cái lạnh, mà là những hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm. Trao đổi về vấn đề này, TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai đã đưa ra những phân tích rất đáng chú ý. Ông cho biết, do nền đất đã bị nung nóng suốt nhiều ngày qua, khi không khí lạnh tràn về sẽ tạo ra một sự xung đột nhiệt độ cực mạnh.
Dòng khí nóng bốc lên theo trục đứng gặp khối khí lạnh ngưng tụ đột ngột sẽ tạo ra những ổ mây dông mạnh. Đây chính là điều kiện lý tưởng để hình thành mưa đá, lốc xoáy và gió giật mạnh. Dự báo từ ngày 17/4 (tức mùng 1 tháng 3 âm lịch), mưa dông sẽ xuất hiện diện rộng ở hầu khắp các vùng miền Bắc và Trung Bộ. Người dân cần đặc biệt cảnh giác với các hiện tượng thời tiết cực đoan này, nhất là ở các vùng núi cao và khu vực có thảm thực vật mỏng, nơi dễ xảy ra lũ quét và sạt lở đất cục bộ.
Sức khỏe và sinh hoạt của phụ nữ, gia đình bị đe dọa
Sự thay đổi nhiệt độ từ mức “cực nóng” sang “mưa lạnh” chỉ trong vòng 24 giờ là một thử thách lớn đối với sức khỏe, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi. Khi nhiệt độ ngoài trời đang ở mức 40°C mà giảm đột ngột xuống dưới 25°C, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái sốc nhiệt hoặc mắc các bệnh về đường hô hấp. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi thấy thời tiết dịu mát mà cần chuẩn bị sẵn trang phục phù hợp, tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột khi đi ngoài đường vào thời điểm mưa dông.
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, tình trạng nắng nóng và khô hạn kéo dài trong những ngày qua cũng đã đẩy chỉ số rủi ro hỏa hoạn lên mức báo động. Khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị hiện đang được cảnh báo rủi ro thiên tai ở cấp độ 2. Ngay cả khi có mưa, nguy cơ cháy nổ tại các khu dân cư và cháy rừng vẫn rất cao cho đến khi độ ẩm không khí thực sự được cải thiện ổn định. Người dân cần hạn chế các hoạt động sử dụng lửa ngoài trời và kiểm tra kỹ hệ thống điện trong gia đình để tránh những sự cố đáng tiếc.
Lời khuyên từ chuyên gia cho đợt “rét nàng Bân” năm nay
Dù đợt không khí lạnh này mang lại cảm giác dễ chịu hơn sau những ngày oi bức, nhưng nó lại tiềm ẩn nhiều nguy hiểm hơn ta tưởng. TS Nguyễn Ngọc Huy nhấn mạnh, nhiệt độ thực tế tại các khu vực đô thị như Hà Nội hay các thành phố lớn ở miền Trung thường cao hơn dự báo từ 2-4°C do tác động của hiệu ứng đảo nhiệt từ bê tông và nhựa đường. Do đó, ngay cả khi nắng nóng sắp kết thúc, người dân vẫn cần duy trì chế độ bù nước, bù khoáng và hạn chế ra ngoài vào khung giờ từ 10h sáng đến 17h chiều cho đến khi đợt không khí lạnh thực sự tràn xuống.
Đồng thời, đối với các hộ gia đình có canh tác nông nghiệp hoặc trồng cây cảnh trên sân thượng, việc gia cố mái che và bảo vệ cây trồng trước nguy cơ mưa đá vào ngày 17/4 tới là điều vô cùng cần thiết. Đợt “rét nàng Bân” mùng 1/3 âm lịch năm nay không chỉ là một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú mà còn là lời nhắc nhở về sự biến đổi khí hậu ngày càng trở nên khó lường và cực đoan hơn.
